"પાણીનું અસામાન્ય વિસ્તરણ એ પાણીમાં રહેતા સજીવો માટે આશીર્વાદરૂપ છે." આ વિધાન સમજાવો. પાણીનું અસામાન્ય વિસ્તરણ સમજાવો.

(N/A) પાણીનું અસામાન્ય વિસ્તરણ:
પાણીનું ઉષ્મીય વિસ્તરણ તાપમાન સાથે અસમાન હોય છે.
પાણી $0^{\circ} C$ અને $4^{\circ} C$ ની વચ્ચે ગરમ કરવાથી સંકોચાય છે. ઓરડાના તાપમાનથી ઠંડુ પાડતા પાણીનું કદ ઘટે છે, જ્યાં સુધી તેનું તાપમાન $4^{\circ} C$ સુધી ન પહોંચે.
$4^{\circ} C$ થી નીચે, કદ વધે છે અને તેથી ઘનતા ઘટે છે.
આનો અર્થ એ છે કે પાણીની ઘનતા $4^{\circ} C$ પર મહત્તમ હોય છે.
આ ગુણધર્મની પર્યાવરણીય અસર મહત્વપૂર્ણ છે: સરોવરો અને તળાવો જેવા જળાશયો પહેલા ઉપરથી થીજી જાય છે.
જેમ જેમ સરોવર $4^{\circ} C$ તરફ ઠંડુ થાય છે, તેમ સપાટીની નજીકનું પાણી વાતાવરણમાં ઉર્જા ગુમાવે છે, વધુ ઘટ્ટ બને છે અને નીચે બેસે છે; તળિયે રહેલું ગરમ અને ઓછી ઘનતાવાળું પાણી ઉપર આવે છે. જો કે, એકવાર ઉપરનું ઠંડુ પાણી $4^{\circ} C$ થી નીચેના તાપમાને પહોંચે, ત્યારે તે ઓછી ઘનતા ધરાવતું બને છે અને સપાટી પર જ રહે છે, જ્યાં તે થીજી જાય છે.
જો પાણીમાં આ ગુણધર્મ ન હોત, તો સરોવરો અને તળાવો તળિયેથી ઉપર તરફ થીજી ગયા હોત, જેનાથી તેમાં રહેલા મોટાભાગના પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓનો નાશ થયો હોત.